Filmler daha büyük, yıldızlar daha parlaktı Hollywood’un altın çağlarında… Ayrıca filmlerin çekildiği selüloit patlayıcıydı. Sinema sektöründe 1890’lardan 1950’lerin başına kadar “selüloit film” de denilen nitrat filmler kullanıldı. Nitrat filmin en olumsuz özelliği yanıcı olmasıydı. Eski sinema salonlarında projeksiyon makinelerinden çıkan ark ışığının sıcaklığı, bir filmin saniyeler içinde parlamasına ve büyük yangınlara yol açmasına neden olabiliyordu. 1950’lerin başından itibaren yanıcı nitrat filmlerin yerini, yanma riski düşük selüloz asetat bazlı “emniyetli filmler” aldı. Günümüzde ise genellikle daha dayanıklı polyester tabanlı filmler kullanılıyor. ABD, Hollywood’un altın çağlarından kalma nitrat filmleri, yangına dayanıklı dev bir kasada (depoda) saklıyor.
Unutulmaz filmler
ABD Kongre Kütüphanesi’nin Virginia’daki Ulusal Görsel-İşitsel Koruma Merkezi’ndeki geniş ve soğuk kasada (yapıda) 145 bin film makarası yangına dayanıklı koşullarda korunuyor. Kasada 1890 ile 1950 yılları arasında sinemacıların çektiği filmlerin yanıcı nitrat negatifleri yer alıyor. (Negatif: Çekim sırasında kameranın içinden geçen ve ışığa doğrudan maruz kalan ilk orijinal film). Söz konusu filmler arasında sinema tarihinin klasiklerinden, başrollerini Humphrey Bogart ile Ingrid Bergman’ın paylaştığı “Casablanca” da dahil unutulmaz yapımlar bulunuyor. Sinema tarihinin en etkileyici politik dramlarından Frank Capra’nın yönettiği 1939 yapımı “Mr. Smith Washington’a Gidiyor” filmi ve aksiyon filmlerinin atası sayılan 1903 yapımı “Büyük Tren Soygunu” da kasada saklanıyor.
Sinema tarihi çelik kapılı hücrelerde
Filmlerin korunduğu ABD Kongre Kütüphanesi’ne ait binada sinema hazineleriyle dolu kasa (depo) tamamen yangına dayanıklı özelliklere sahip. Virginia’daki Mavi Sırt Dağları’nın eteklerindeki ABD Federal Rezerv Binası’ndaki kasada kurulduğu 2007 yılından bu yana yangın çıkmamış. AFP muhabirinin girdiği kasada filmlerin yer aldığı 124 hücreye çelik kapılarının kilitleri açılarak girilebiliyor. Hücrelerdeki yerden tavana uzanan bölmelerde sinema filmleri bulunuyor, ki bunlardan biri sadece Disney arşivine ayrılmış. Bölmelerin her birindeki film kutuları, yangın ihtimaline karşı birbirinden uzak aralıklarla yerleştirilmişler.
Filmler nasıl toplandı?
ABD Kongre Kütüphanesi, Amerikan Film Enstitüsü ile iş birliği içinde Warner Brothers, Universal, Columbia ve Walt Disney gibi Hollywood stüdyolarının nitrat filmlerini toplayıp kopyaladı. Ayrıca yapımcılar Mary Pickford ile Thomas Edison’un koleksiyonlarından yararlanıldı. Nitrat filmler, merkezin altı milyondan fazla hareketli görüntü ve kayıtlı ses öğesinden oluşan koleksiyonunun sadece bir parçası. Merkezde ayrıca senaryolar, posterler ve fotoğraflar da bulunuyor. Merkezin çalışmaları eski filmleri dijitale taşımakiçin genişledi.
