Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –Ankara’da gerçekleşmesi planlanan NATO zirvesi yaklaşırken ABD-Türkiye hattında önemli gelişmeler yaşanıyor. Bu kapsamdaki en dikkat çekici gelişme ABD Başkanı Trump’ın Türkiye’ye yönelik “Türkiye bir NATO üyesi. Bazı insanlar onu öyle görmüyor ama gerçekten öyle. NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onları çok mutlu edecek bir şey yapacağım.” sözleri oldu. Bunun Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi öncesi Türkiye’ye bir jest olacağını aktardı.Medyaya yansıyan bilgilere göre Trump yönetimi, Türkiye’nin Milli Muharip Uçak KAAN programında kullanılacak F110 motorlarının satış sürecinde önemli bir kararın eşiğinde. Kongre’deki bazı itirazlara rağmen satış paketinin önümüzdeki günlerde onaylanması ve Türkiye’ye çok sayıda F-110 motoru teslim edilmesi hedefleniyor.
Milli Muharip UçakKAAN’dakullanılacak F-110 motorlarının satış sürecinin kamuoyundaki algının aksine normal ilerlediğini belirten TURDEF Genel Yayın Yönetmeni Özgür Ekşi, sürecin minimum maliyetle tamamlanmaya çalışılacağını ifade etti. Ekşi, “Satış sürecinin rayından çıktığını, şimdi yeniden her şeyin yoluna girdiğini düşünmüyorum. Bu motorların satışının bazı onaylara tabi olduğunu zaten öteden beri biliyorduk. Geçtiğimiz yıl bu konuda büyük bir infial oluştu ama biz hiçbir zaman karalar bağlamamıştık. F-110 zaten F-16’larımızdan dolayı çok iyi bildiğimiz, yıllardır bakımını yaptığımız bir motor. KAAN projesinin başında bu motorun seçilmesi bu açıdan çok doğru bir karardı. Motorların gecikmesi bizim için kritik bir kriz yaratmıyordu çünkü zamanımız vardı. Zamanımız daralıyordu doğru, ama nefes alamayacak durumda da değildik” şeklinde konuştu.
‘F-110 SEÇİMİ DOĞRU BİR HAMLE’
Özgür Ekşi, KAAN için F-110 motorlarının seçilmesinin oldukça doğru bir hamle olduğuna dikkat çekerek, “İyi niyetli olsa da süreci bilmeden F-110’un beşinci nesil bir uçak için yanlış seçim olduğunu söyleyenler var. Bunlar üzücü yorumlar. Uçmak yer çekimine karşı yapılan anarşik bir eylemdir; en ufak hata ölümle sonuçlanır. Bu yüzden kaza ve ölüm riskini en aza indirmek için bildiğiniz sistemlerle çalışırsınız. Bilinmezlik arttıkça risk de artar. Her şey doğrulama yapılarak ilerler”ifadelerini kullandı. Ekşi,“KAAN’ailk uçuşunda Özgürmodernizasyonlubir F-16 eşlik etti. Bu görsel bir şov değildi; F-16 pilotu, KAAN pilotunun gördüğü değerleri havada doğrulamak için oradaydı. Yani her şey riskler en aza indirilerek yapıldı.KAAN ilk uçuşunda TF35000 motoruyla uçmuş olsaydı, yine o motorun tüm risklerinin daha öncetest edilip sıfırlandığı bir senaryoda uçacaktı. Bir sistem hakkında ne kadar çok bilgiye sahipseniz o kadar az riskle karşı karşıya kalırsınız. Bu sebeple KAAN için F-110 seçimi çok doğru bir hareketti.” dedi
Türkiye’nin ABD’den sonra dünyanın en büyük F-16 kullanıcısı olduğunu,TEI’ninde F-110 motorlarının üretimi ve bakımı konusunda büyük bir tecrübeye sahip olduğunu vurgulayan Ekşi, şöyle devam etti: “TEI zaten TUSAŞ ve GeneralElectricortaklığıyla kurulmuş bir şirket. Bu açıdan şu an en dikkat çekici soru, Türkiye’ye satılacak F-110 motorlarının nerede üretileceğidir. Burada ikili ilişkilerin gidişatı belirleyici olacak. Eğer işler iyi giderse ortak üretimi konuşabiliriz. Bu durum bize çok daha düşük maliyet, tam kontrol ve yeni tecrübeler kazandırır.Bu motor geçmişte ürettiğimiz motorun birebir aynısı değil; zaman içinde kazanılmış bazı yeni yeteneklere ve güncellemelere sahip. Özetle motorların burada üretilmesi bazı teknik ilavelerin yani sıra istihdam, düşük maliyet veTEI’ninkazanç sağlaması gibi avantajlar sunar.Tabii bu konuda şu an nasıl bir temas var bilmiyoruz ama bu yönde bir beklentimiz var. Ben konuyu GeneralElectric’esoru olarak gönderdim. Eğer görüş verirlerse gelecek ay İngiltere’deki fuarda bu sorunun cevabınıöğreneceğim”
Alıntı Metni
‘F-35 ANCAK İKİLİ GÖRÜŞMELERDE KONU OLABİLİR’
NATO zirvesinde Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi hususunda genel bir gelişme beklemediğini dile getiren Ekşi, “Zirveye gelecek liderler ve bürokratlar Türkiye’nin yeteneklerini görmek için bazı geziler yapacaklardır. Ancak Türkiye artık yetenek sergilemekten öte, seri üretim aşamasına gelmiş bir ülke. Yani ‘ben bunları yapabiliyorum’ demek yerine, ‘bu sistemleri şu kadar sürede ve adette üretebiliyorum’ dememiz gereken bir noktadayız. Üçüncü Dünya Savaşı senaryolarının konuşulduğu bu ortamda caydırıcılığımızı göstermek için üretim hızımızı ve maliyet avantajlarımızısergilememizgerekiyor” şeklinde konuştu.
NATO zirvesinde 32 ülkenin liderinin toplanacağını ifade eden Ekşi, “Türkiye ve ABD arasındaki F-35 meselesi buradaki diğer liderlerin sorunu değil. Dolayısıyla bu konu ancak Trump’ın zirveye katılması halinde yapılacak ikili görüşmelerde gündeme gelebilir. NATO zirvesi, ittifakın geleceğinin ve atılacak ortak adımların konuşulacağı bir platformdur. Teknik olarak bakarsak F-35 meselesi NATO’nun problemi olmaktan ziyade ABD ve Türkiye arasındaki ikili bir problemdir” dedi.
Alıntı Metni
‘FARKLI SİSTEMLERİN ALINMASI DA GÜNDEME GELEBİLİR’
NATO zirvesindeki ikili görüşmelerde farklı askeri sistemlerin alımının da masaya gelebileceğini belirten Ekşi, “Türk Hava Kuvvetleri’nin KC-135 tanker uçaklarını yenilemek için ABD ile KC-46, Avrupa ile de A330 MRTT konusunda görüştüğünü biliyoruz. Deniz Kuvvetlerimizin de ağır kargo helikopteri ihtiyacı var. Geçmişte yapılan ihaleleri CH-53 helikopterleri kazanmış ancak alım gerçekleşmemişti. Bu zirvedeki ikili temaslarda uzun zamandır bekleyen bu tür meselelerin gündeme gelme ihtimalivar” yorumunda bulundu.
“Burada asıl dikkat edilmesi gereken nokta F-16 alımına ilişkin görüşmeler” diyen Ekşi, Türkiye’nin F-16 talebinin F-35 görüşmelerinde bir koz olduğunu belirterek, “Bana kalırsa F-16 süreci bir pazarlık stratejisi. Türkiye CAATSA yaptırımlarına tamamen takılmamak adına F-16 alımını dile getirerek ABD ile masayı yeniden kurdu ve ilerleyen süreçte bunu F-35 ile sonuçlandırmak istiyor. Trump ise F-35 uçaklarını F-16’larla birlikte paket halinde satma niyetinde. Özetle karşı taraf Türkiye’ye yüksek maliyetli bir satış yapmaya çalışırken, Türkiye de bu süreci minimum maliyetle kapatmaya çalıştığı bir pazarlık yürütüyor” dedi.
Alıntı Metni
